แนวรบอรัญร้อน รัฐตัดป่าอาหาร
นางเลี่ยมถอนหายใจอย่างเหนื่อยหน่ายก่อนบอกว่า "ครอบครัวอาศัยป่าเลี้ยงชีวิตมากว่า 20 ปี ถ้าทางการตัดไป จะเอาอะไรกิน ไร่นาก็ไม่มีทำ"
นางเลี่ยม มอญกระโทก อายุ 50 ปี ชาวบ้านหมู่ที่ 1 ตำบลป่าไร่ อำเภออรัญประเทศ เข้ามาหาพืชผักในป่าเลี้ยงชีพและครอบครัวมานาน กว่า 2 ทศวรรษ
กลางแดดเดือนกุมภาพันธ์วันนี้ นางยังออกมาหาของป่าตามปกติ ส่วนที่ไม่ปกติคือ หัวใจของนางที่เต้นแรงและเร็ว เมื่อทราบข่าวว่า จังหวัดสระแก้ว และธนารักษ์สระแก้วกำลังให้ กก.ตชด.12 จัดทำโครงการตัดป่า เพื่อปลูกพืชพลังงานทดแทน
สืบเนื่องจากมติคณะรัฐมนตรี สมัย ร.ต.หญิง ระนองรักษ์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง นายสมัคร สุนทรเวช เป็นนายกรัฐมนตรี เมื่อ พ.ศ. 2551 มีนโยบายให้กระทรวงการคลัง ทวงคืนที่ดินราชพัสดุจากส่วนราชการจำนวน 1 ล้านไร่ เพื่อมาแจกจ่ายให้กับเกษตรกรเพื่อปลูกพืชพลังงานทดแทน
หลักการคือ ขอคืนที่ดินราชพัสดุจากส่วนราชการ และรัฐวิสาหกิจที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์กลับคืน
จังหวัดสระแก้วรับนโยบาย แล้วสำรวจพื้นที่ราชพัสดุในจังหวัด พบว่าหน่วยงาน กก.ตชด.12 ดูแลพื้นที่ราชพัสดุกว่า 1,000 ไร่ จึงได้เรียกประชุมร่วมระหว่าง จังหวัด ธนารักษ์ ป่าไม้ อบจ.สระแก้ว และ กก.ตชด.12 แล้ว มีมติในที่ประชุมออกมาว่า ให้ กก.ตชด.12 เป็นผู้ปลูกพืชทดแทนในพื้นที่ราชพัสดุตามมติ ครม.
สอน
ดังนั้น กก.ตชด.12 จึงจัดทำโครงการให้กำลังพลเป็นผู้ปลูกพืชทดแทน โดยให้กำลังพลสมัครเข้าร่วมโครงการ ปัจจุบันอยู่ในขั้นเตรียมปรับพื้นที่เป้าหมาย โดยเรียกเก็บเงินจากกำลังพลที่เข้าร่วมโครงการรายละ 1,500 บาท เพื่อเป็นค่ารถแบ็กโฮปรับพื้นที่
พื้นที่นั้นอยู่ริมถนนอรัญ-ป่าไร่ ระหว่าง กม.ที่ 1-2 ในเขตปกครองบ้านใหม่หนองไทร หมู่ที่ 4 บ้านใหม่กองกำกับ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว บริเวณป่าแห่งนี้เพื่อสนองนโยบาย ต้องเฉือนพื้นที่ป่าไปประมาณ 200 ไร่ ด้านกว้างลึกจากถนนไปประมาณ 200 เมตร ด้านยาวขนานถนนไปประมาณ 1,600 เมตร
เลี่ยม
กลาง แสงตะวันบ่ายวันที่ 17 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ผู้สื่อข่าวไทยรัฐได้ลงพื้นที่ตรวจสภาพป่า บริเวณที่เตรียมจะปรับสภาพพบว่า บริเวณดังกล่าวยังเป็นป่าสมบูรณ์ มีต้นไม้เต็ง รัง สะเดา สลับกับละเมาะไม้ นกกาเหว่าเริงร้องแว่วมาเป็นระยะๆ
เลาะชายป่าไป พบหญิงวัยสูงอายุเก้ๆกังๆ โผล่ออกมาจากดงไม้ แบกถุงปุ๋ยพาดไหล่ไพล่ไว้ด้านหลัง หลังทักทายทราบว่า ชื่อนางเลี่ยม มอญกระโทก อายุ 50 ปี ชาวบ้านหมู่ที่ 1 ตำบลป่าไร่ เข้ามาหาพืชผักในป่า
เปิดถุงดูพบผักอีนูนเขียวสด ลูกอีนูน และผักหวานกำใหญ่ "ผักหวานนี่เอาไปกิน ไม่ได้เอาไปขาย" นางเลี่ยมบอก ก่อนเล่าอย่างภูมิใจว่า ป่านี้หากินได้ทั้งปีทั้งชาติ หน้าแล้งหาผักอีนูน ผักหวาน ฝนลงมาก็หาหน่อไม้ ดอกกระเจียว เหลือจากกินก็เอาไปขายที่ตลาดพอได้กินไปวันๆ
วันหนึ่งนางเลี่ยมได้เงินไม่ต่ำกว่า 200 บาท
 "สองร้อยบาทที่ไม่ขาดแน่นอน บางวันก็ได้สามร้อยบาทถึงสี่ร้อยบาท เป็นอย่างนี้มากว่า 20 ปีแล้ว ป่าเลี้ยงชีวิตป้าและครอบครัว หน้านี้ผักอีนูน ผักหวาน หน้ามะขามป้อมก็เก็บไปขาย กก.ละยี่สิบถึงสามสิบบาท มันจะออกเดือนสิบ สิบเอ็ด อ้ายและเดือนยี่"
ป่าแห่งนี้เมื่อเห็ดโคนขึ้น นางเลี่ยมบอกว่าคนต่างถิ่นจะมาจากตำบลต่างๆทั้งใกล้ไกล "เดินทางกันมาตั้งแต่กลางคืน ถึงตอนเช้ามืดก็ใช้ไฟส่องหาเห็ดโคนกันอย่างกับมีงานวัดใหญ่ๆ ทั้งบ้านเหนือ บ้านใต้ เสิงสาง จันทบุรี มากันหมด รถจอดริมถนนนี่เต็มหมดเลย เพราะเห็ดโคนมีราคาดี"
เมื่อถามว่าทางราชการจะตัดพื้นที่ป่าเพื่อ ปลูกพลังงานทดแทน แล้วจะทำอะไรต่อไป นางเลี่ยมบอกว่า "ใจหายหมดเลย เราอาศัยเลี้ยงชีวิตมาตลอด ถ้าตัดป่าไปเราจะเอาอะไรที่ไหนกิน ป่านี้เป็นป่าสมบูรณ์แห่งเดียว เราจะไปฟ้องร้องอะไรกับใครเขาได้ล่ะ เราไม่มีความรู้อะไร แต่ถ้าตัดจริงๆใครจะไปคัดค้านป้าคนหนึ่งที่จะไป" นางเลี่ยมบอกพลางเคี้ยวหมากหยับๆ
ออกจากป่าเลียบถนนป่าไร่ -อรัญประเทศไปทางทิศเหนือ หญิงวัยกลางคนกลุ่มหนึ่งกำลังปอกหน่อไม้หน่อเล็กๆกันอย่างขะมักเขม้น
"ปอก หน่อโจด" ยายบอก
หน่อโจดคือ หน่อไม้เล็กๆ ยายบอกว่า เก็บมาจากป่านำมาแกะเปลือกออก แล้วจะมีคนมารับเอาไปอีกต่อหนึ่ง ขายที่บ้านกิโลกรัมละ 80 บาท ยายบอกพลางปอกหน่อไม้พลาง
หน่อไม้ชนิด นี้ เริ่มแทงหน่อออกมาในเดือนกุมภาพันธ์ และเก็บขายได้เรื่อยไปจนถึงเดือนพฤษภาคมจึงจะวาย ในแต่ละวันยายบอกว่า จะหาได้ประมาณคนละ 2-4 กก. นอกจากได้หน่อไม้แล้ว ยังได้ผักอีเม้ง (มะรุมป่า) ผักหวาน และอีนูนกลับมาเป็นกับข้าวอีกด้วย
"หน้าแล้งเก็บ หน่อไม้ หน้าฝนเก็บเห็ดโคน หน้าหนาวก็เคาะไข่ มดแดง" นางสอนเสริม
นาง สอน ดานนท์ อายุ 52 ปี บ้านเลขที่ 287 หมู่ที่ 2 ต.ป่าไร่ บอกว่า อาศัยป่าแห่งนี้เป็นเสมือนตลาดจ่ายกับข้าวมาตั้งแต่ยังเล็กๆ จนตัวเองใหญ่ และเลี้ยงลูกมาจนเติบใหญ่ก็ยังอาศัยป่าแห่งนี้ทำมาหากินอยู่
เกี่ยว กับข่าวร้ายนั้น นางสอนบอกว่า "หมดป่าจะเอาอะไรกิน เลี้ยงลูกๆเติบโตมาได้ก็ด้วยหน่อไม้ เก็บมาขายมาตั้งแต่ กก. ละ 12 บาท เดี๋ยวนี้ขึ้นถึง 80 บาทแล้ว ถ้าทางการตัด ชาวบ้านไม่ยอมหรอก จะร่วมกันคัดค้านจนถึงที่สุด" นางสอนเอ่ยพลางโยนหน่อไม้ลงกะละมังเบื้องหน้า
ละจากผู้ใช้ประโยชน์จากป่า มาหาคำชี้แจงจากเจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดนที่ดูแลผืนป่า เมื่อถามว่าโครงการนี้อยู่ในขั้นตอนใดแล้ว พ.ต.ท.สวัสดิ์ คำภิรานนท์ ผบ.ร้อย (สบ 2) ร้อย ตชด.122 เจ้าของพื้นที่บอกว่า กำลังอยู่ในขั้นจะปรับพื้น "จริงๆเราจะเริ่มมาเมื่อสองอาทิตย์ที่แล้ว แต่ต้องยืดออกไป เพราะยังไม่ได้รถแบ็กโฮ"
เมื่อถามถึงกำลังพลที่เข้า โครงการได้รับคำตอบว่า ส่วนหนึ่งยังปฏิบัติงานอยู่จุดอื่น ที่สมัครแล้วมีประมาณ 20 ครอบครัวเท่านั้น และยังไม่ได้ปิดรับสมัคร "พื้นที่ในโครงการประมาณ 183 ไร่ เราจะให้ไม่เกินครอบครัวละ 1 ไร่ กันไว้ประมาณ 100 ครอบครัว"
เมื่อถามถึงความสมบูรณ์ของป่า พ.ต.ท.สวัสดิ์บอกว่า พื้นที่ดังกล่าวไม่มีต้นไม้สูง และที่มีอยู่บ้างก็เป็นต้นไม้ไม่มีคุณค่า สูงประมาณ 4-5 เมตร แม้คนตัดฟืนก็ไม่อยากเอา การตัดครั้งนี้ จะกระทบพื้นที่ป่าประมาณ 100 ไร่ เท่านั้น นอกจากนั้นเป็นป่าเสื่อมโทรม
"เราสำรวจอยู่พอสมควร และจริงๆป่านี้ไม่ใช่ป่าชุมชน แต่ชาวบ้านเข้ามาหากินเราก็ไม่ห้าม" พ.ต.ท.สวัสดิ์บอก
เมื่อถามถึงค้างคาวแม่ไก่ในป่าแห่งนี้ ที่เกรงว่าจะบินหนีไป "ผมดูแลมาเป็น 10 ปี ไม่กระเทือนหรอก จะเป็นการอนุรักษ์ด้วยซ้ำไป เพราะพื้นที่โครงการ อยู่ห่างค้างคาวประมาณ 300 ถึง 400 เมตร ชาวบ้านเข้าออกเจ้าหน้าที่จะได้เห็น ชาวบ้านบางคนก็แอบยิงค้างคาวเหมือนกัน"
เรื่องผู้รักษาป่ากับผู้หา ประโยชน์จากป่า ย่อมกระทบกระทั่งกันเป็นเรื่องธรรมดา แต่น่าแปลกที่นโยบายคืนที่ดิน แม้จะระบุชัดว่าให้คืน "ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์" แต่ทำไมป่าที่เสมือนตลาดจ่ายกับข้าวของชาวบ้าน จึงกลายเป็นพื้นที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ไปได้
และร้ายกว่านั้นคือ เกรงกันว่าหลัง ตชด.เปิดป่าแล้ว คนเข้าครองที่ดินจะเปลี่ยนไป.
|
LAST COMMENT